Een comprehensive overzicht van recente klimongevallen in België, met aandacht voor veiligheidssystemen, meldpunten en preventiemaatregelen om de klimsport veiliger te maken.
Recente ernstige klimongevallen
De klimsport in België heeft recent enkele tragische ongevallen meegemaakt die de aandacht vestigen op de inherente risico’s van deze groeiende sport.
Fataal ongeval in Pont-à-Lesse (2025)
Op 17 mei 2025 vond een ernstig klimongeval plaats in het klimmassief van Pont-à-Lesse in Dinant tijdens de “Dag van de Bergsporter”, georganiseerd door de Klim- en Bergsportfederatie (KBF). Twee klimmers vielen ongeveer 15 meter naar beneden, waarbij één klimmer ter plaatse overleed en de tweede zwaargewond raakte. Het ongeval vond plaats op het deelmassief Castel 2 en niet op de via ferrata zoals door sommige media foutief werd vermeld.
Het dodelijke slachtoffer was een 35-jarige man uit Turnhout die al tien jaar ervaring had met rotsklimmen. Hij was werkzaam als zakelijke leider bij filmfestival MOOOV en laat een vrouw en drie kinderen achter. Volgens Marc Boonen, directeur van MOOOV, was het slachtoffer iemand met veel ervaring: “Hij zei het ook: ‘Alles is altijd heel goed beveiligd. Er kan niks gebeuren.’ En toch is nu het noodlot toegeslagen”.
De eerste vaststellingen ter plaatse wijzen erop dat vermoedelijk een menselijke fout aan de oorsprong ligt van dit tragische ongeval. De behaking van het massief was nog intact, en nader onderzoek moet uitwijzen wat er precies is gebeurd.
Dodelijk ongeval in Beez (2023)
Op 28 mei 2023 vond er een ernstig ongeval plaats in het klimgebied Beez, waarbij de ervaren klimmer en NKBV-lid Janos Urai (69 jaar) om het leven kwam. Uit het overzicht van klimongevallen blijkt dat de klimmer in Beez vanaf een standplaats tot op de grond is gevallen. De precieze oorzaak van het ongeval werd door de Belgische politie onderzocht, maar blijft onduidelijk.
Meldingssystemen voor ongevallen
Om de veiligheid van de klimsport te verhogen, zijn er verschillende meldingssystemen opgezet in België en Nederland.
Klimenbergsportongevallen.eu
Sinds 2019 heeft de Klim- en Bergsportfederatie (KBF) een officieel meldpunt voor ongevallen in de bergsport: klimenbergsportongevallen.eu. Dit platform is gebaseerd op het Nederlandse systeem klimongevallen.nl, dat al langer bestaat. Iedereen in België, lid of geen lid, die rechtstreeks of onrechtstreeks betrokken is bij een klim- of bergsportongeval kan hier een melding maken.
Doel en werking van het meldpunt
Het primaire doel van het meldpunt is om te leren van eerdere ongevallen en zo de klimsport veiliger te maken. “Alleen uit een goede statistiek van zo veel mogelijk (bijna) ongevallen kunnen we leren welke aanleidingen het grootste risico vormen, en waar dus met prioriteit actie op moet worden ondernomen,” aldus een medewerker van een klimhal.
Alle meldingen worden anoniem gemaakt door een moderator, waarbij namen van personen, zalen of organisaties worden verwijderd voordat ze in de database worden opgenomen. Twee keer per jaar wordt het ongevallenoverzicht op de website bijgewerkt: de zomerongevallen in november en de winterongevallen in juni.
Soorten klimongevallen
De klimsport kent verschillende disciplines, elk met hun eigen specifieke risico’s en ongevallenpatronen.
Ongevallen bij rotsklimmen
Rotsklimmen vormt een aanzienlijk deel van de gerapporteerde ongevallen. Het recente fatale ongeval in Pont-à-Lesse illustreert de ernstige risico’s die aan deze discipline verbonden zijn. Volgens geregistreerde ongevallen in de database klimongevallen.nl komen valongevallen tijdens voorklimmen regelmatig voor, soms met fatale gevolgen.
Een specifiek probleem bij rotsklimmen is de complexiteit van de veiligheidssystemen, waarbij zekeraars soms fouten maken of klimmers verkeerd ingebonden zijn. Ook kan menselijke fout, zoals vergeten in te binden of het incorrect gebruiken van zekeringssystemen, tot ernstige ongevallen leiden.
Ongevallen bij boulderen
Boulderen, het klimmen op lagere hoogtes zonder touw maar met valmatten, kent ook zijn eigen risico’s. In de ongevallenregistraties worden regelmatig enkeldistorsies, elleboogbreuken, luxaties en andere blessures gemeld na valpartijen tijdens het boulderen.
Uit het ongevallenoverzicht blijkt dat in 2023 verschillende ongelukken plaatsvonden in boulderhal len in België en Nederland, waarbij klimmers onder andere elleboogfracturen, verstuikte enkels, en in sommige gevallen zelfs ernstigere verwondingen opliepen.
Ongevallen bij indoor klimmen
Indoor klimmen wordt vaak als veiliger beschouwd dan outdoorklimmen, maar ook hier kunnen ernstige ongevallen plaatsvinden. Volgens het ongevallenoverzicht komen vergeten in te binden bij auto-belay systemen, zekeringsfouten en ongelukkige valpartijen regelmatig voor.
Zo werd op 20 januari 2023 een distorsie van de linker enkel gemeld na een val tijdens het boulderen in een klimzaal, en op 24 februari 2023 raakte iemand geblesseerd aan de knie tijdens indoor klimmen.
Veiligheidsmaatregelen en preventie
De klimsport in België heeft verschillende maatregelen genomen om de veiligheid te verhogen en ongevallen te voorkomen.
Rol van de Klim- en Bergsportfederatie
De Klim- en Bergsportfederatie (KBF) speelt een centrale rol in het bevorderen van de veiligheid binnen de Belgische klimsport. Ze beheert en onderhoudt verschillende klimmassieven volgens hoge veiligheidsstandaarden die internationaal als voorbeeld dienen.
Na het recente ongeval in Pont-à-Lesse waren medewerkers van de federatie snel ter plaatse om de hulpdiensten bij te staan. De KBF werkt actief aan het vergroten van het veiligheidsbewustzijn binnen de klimgemeenschap door onder andere het meldpunt voor ongevallen te beheren en veiligheidstrainingen aan te bieden.
Klimvaardigheidsbewijzen
De KBF adviseert iedereen die wil klimmen om een KVB-opleiding (Klimvaardigheidsbewijs) te volgen bij één van de 44 KBF-clubs. Deze klimvaardigheidsbewijzen worden erkend door alle clubs en tonen aan dat de houder over de nodige competenties beschikt om aan sport- of rotsklimmen te doen.
Belangrijke veiligheidsprotocollen
Uit de analyse van ongevallen blijkt dat veel incidenten vermijdbaar zijn door enkele eenvoudige voorzorgsmaatregelen:
- Grondige controles: Het uitvoeren van partner-checks voordat men begint met klimmen
- Terughoudendheid: De moed hebben om te stoppen als condities onveilig lijken
- Regelmatige oefening: Klimvaardigheden en veiligheidstechnieken regelmatig opfrissen
Edward Whymper, de eerste beklimmer van de Matterhorn in 1865, gaf advies dat nog steeds relevant is: “Klim als je wilt, maar vergeet niet dat moed en kracht niets betekenen zonder voorzichtigheid, en dat een moment van onachtzaamheid het geluk van een leven kan vernietigen”.
Belangrijke klimlocaties in België
België kent verschillende populaire klimlocaties, elk met hun eigen specifieke kenmerken en risicofactoren.
Beez
Beez is één van de bekendste Belgische klimgebieden, gelegen net ten oosten van Namen langs de Maas. Het gebied staat bekend om zijn atletische routes met grote grepen in relatief gematigde moeilijkheidsgraden, met zo’n 200 routes met het zwaartepunt tussen niveau 4 en 6c.
Het gesteente in Beez is dolomiet, ongeveer 330 miljoen jaar oud, en wordt gekenmerkt door vele gaten. De rotswanden zijn meestal verticaal tot licht overhangend, wat zorgt voor een fysieke klimstijl. Deze klimstijl is een welkome afwisseling met andere Belgische klimgebieden waar meer technisch geklommen moet worden.
Pont-à-Lesse en Freyr
Pont-à-Lesse, gelegen in de gemeente Dinant, is bekend vanwege het recente ongeval tijdens de “Dag van de Bergsporter”. Het massief Castel 2, waar het ongeval plaatsvond, is onderdeel van dit klimgebied.
Freyr is een ander belangrijk klimgebied in de regio, dat vaak genoemd wordt in relatie tot georganiseerde klimactiviteiten. Tijdens de “Dag van de Bergsporter” werden activiteiten georganiseerd op zowel Pont-à-Lesse als het nabijgelegen Freyr.
Conclusie
Klimmen in België is een groeiende sport die, ondanks alle veiligheidsmaatregelen, inherente risico’s met zich meebrengt. De recente ongevallen in Pont-à-Lesse en Beez onderstrepen het belang van goede opleiding, constante waakzaamheid en het correct toepassen van veiligheidsprocedures.
Het meldingssysteem klimenbergsportongevallen.eu speelt een essentiële rol in het verbeteren van de veiligheid door het verzamelen van gegevens over ongevallen en bijna-ongevallen, zodat de klimgemeenschap hieruit kan leren. De Klim- en Bergsportfederatie zet zich in voor hoge veiligheidsstandaarden en biedt klimvaardigheidsbewijzen aan om de competentie van klimmers te waarborgen.
Zoals de geanalyseerde ongevallen aantonen, blijft menselijke fout een belangrijke factor in klimongevallen. Adequate opleiding, partner-checks, het bewustzijn van risico’s en de bereidheid om een klimsessie af te breken wanneer de omstandigheden onveilig zijn, blijven cruciaal voor een veilige beoefening van de sport.
